Statik projeye başlayan bir mühendisin ilk günü çoğu zaman hesapla değil, gelen DWG’yi anlamaya çalışmakla geçer: Hangi çizgi duvar, hangisi mobilya? Bu plan santimetre mi, milimetre mi? Zemin kat ile birinci kattaki akslar neden 3 cm kaymış? Bodrum kotu kesitte başka, planda başka yazıyor. Her soru bir telefon, her cevap bir gün demektir.
Bu kontrol listesini, fason ve uzaktan statik proje hazırladığımız mimarlık ofislerinden ve müteahhitlerden gelen dosyalarda en sık karşılaştığımız sorunlardan derledik. Amaç basit: mimari altlık bir kez doğru hazırlansın, statik proje hızlı ve tek seferde onaylansın.
Neden Bu Kadar Önemli?
Statik yazılımlar (ideCAD, Probina vb.) mimari DWG’yi altlık olarak içe alır. Akslar, kolon yerleri, duvar yükleri ve döşeme boşlukları bu altlıktan okunur. Altlıktaki her belirsizlik ya yanlış bir modele ya da kaybedilen bir güne dönüşür. En pahalı olanı ise mimari ile statik arasındaki farkların belediyede ya da yapı denetimde yakalanmasıdır; bunun nasıl bir red sürecine dönüştüğünü belediyede statik projenin en sık reddedilme sebepleri yazımızda anlattık.
| DWG’deki sorun | Statik projeye etkisi |
|---|---|
| Birim belirsiz (cm mi, mm mi?) | İçe aktarılan plan 10 kat büyük/küçük gelir, ölçüler tek tek kontrol edilir |
| Katlar farklı orijinde | Kolonlar katlar arasında kayar, düşey süreksizlik oluşur |
| Kot tablosu yok | Kat yükseklikleri tahminle girilir, mimariyle uyumsuzluk çıkar |
| Duvar malzemesi belirsiz | Duvar yükleri yanlış alınır, kesitler gereksiz büyür veya yetersiz kalır |
| Özel yükler çizilmemiş | Havuz, depo, GES, jeneratör sonradan eklenir, model yeniden çözülür |
1. Adım: Dosya Temizliği
Temiz bir dosya hem hızlı açılır hem de içe aktarımda hata vermez. Göndermeden önce şu komutları sırayla çalıştırın:
| Komut | Ne işe yarar? |
|---|---|
| AUDIT (hataları düzelt: Evet) | Dosya içindeki bozuk nesneleri onarır. Dosya açılışta hata veriyorsa önce RECOVER kullanın. |
| -PURGE → All ve Regapps | Kullanılmayan blok, katman, çizgi tipi ve kayıtlı uygulamaları siler; şişmiş dosyaları küçültür. |
| OVERKILL | Üst üste binmiş çift çizgileri temizler (duvar ve aks çizgilerinde çok sık görülür). |
| XREF → Bind | Dış referansları dosyaya gömer. Ya gömün ya da ETRANSMIT ile tüm referansları paketleyip gönderin. |
| -EXPORTTOAUTOCAD | AutoCAD Architecture/Civil gibi dikey ürünlerde çizilen proxy nesnelerini sade AutoCAD nesnelerine çevirir. |
| ZOOM → Extents | Çizimden çok uzakta kalmış tek bir nesne varsa bulur. Bu nesneler içe aktarımda planın ekranda kaybolmasına yol açar. |
Kaydetme formatı: Dosyayı AutoCAD 2013 DWG formatında kaydetmek, farklı sürümler arasında en az sorun çıkaran yoldur. Karşı tarafın yazılımı DWG okumakta zorlanırsa aynı sürümde DXF olarak da gönderin.
2. Adım: Birim, Ölçek ve Orijin
- Birimi yazın: Türkiye’de mimari projeler çoğunlukla santimetre, bazı ofislerde metre veya milimetre ile çizilir. UNITS komutundaki “Insertion scale” değerini çizim birimine eşitleyin ve e-postada ya da dosya adında birimi açıkça belirtin.
- Model uzayında 1:1 çizin: Planlar model uzayında gerçek ölçüde olmalı. Pafta ölçeği sadece yerleşim (layout) sekmesinde verilmeli.
- Ortak orijin kullanın: Tüm kat planlarında aynı referans noktası (örneğin A-1 aks kesişimi) aynı koordinatta olmalı. En pratik yöntem, katları tek dosyada yan yana değil ayrı dosyalarda ve aynı orijinde tutmak ya da tek dosyada her katı aynı referans noktasından ölçülü bir öteleme ile yerleştirip bu ötelemeyi not etmektir.
- Vaziyet planını gerçek koordinatta bırakın: Aplikasyon için vaziyet planının ITRF/ülke koordinatında olması işe yarar; kat planlarını ise yerel orijinde tutun.
3. Adım: Katman Düzeni
Statik mühendisinin ihtiyacı, taşıyıcı sistemle ilgili çizgileri tek tıkla ayırabilmektir. Mobilya, tarama, ölçü ve yazıların duvarlarla aynı katmanda olması en büyük zaman kaybıdır. Aşağıdaki düzen hem bugün pratik, hem de yeni dijital proje yönetmeliğinin disiplin kodlu mantığına yakındır:
| Önerilen katman | İçerik | Statik için önemi |
|---|---|---|
| MM-AKS | Aks çizgileri ve aks balonları | Modelin iskeleti; mutlaka ayrı olmalı |
| MM-KOLON-ONERI | Mimarın öngördüğü kolon ve perde yerleri | Taşıyıcı sistemin başlangıç noktası |
| MM-DUVA-TUGLA / MM-DUVA-GAZBETON / MM-DUVA-BIMS | Malzemesine göre ayrılmış duvarlar | Duvar yükü malzemeye göre hesaplanır |
| MM-DUVA-HAFIF | Alçıpan ve hafif bölme duvarlar | Yük olarak farklı değerlendirilir |
| MM-DOSE-BOSLUK | Galeri, şaft, merdiven boşlukları | Döşeme süreksizliği ve A2 düzensizliği kontrolü |
| MM-MERD | Merdiven kolları ve sahanlıklar | Merdiven tipi ve kısa kolon riski |
| MM-ASAN | Asansör kuyusu, kuyu dibi, makine dairesi | Perde yerleşimi ve kuyu dibi temeli |
| MM-KOT | Kot işaretleri ve kot tablosu | Kat yükseklikleri ve döşeme düşüklükleri |
| MM-OLCU / MM-YAZI | Ölçüler, mahal adları | Kontrol amaçlı; içe aktarımda kapatılabilir |
| MM-MOBILYA / MM-TARAMA | Mobilya, vitrifiye, taramalar | Statik için gereksiz; ayrı olsun ki kapatılabilsin |
Duvar malzemesi seçimi hem yükü hem ısı yalıtımını etkiler; farkları gazbeton mu, tuğla mı, bims mi yazımızda karşılaştırdık.
4. Adım: Aks Sistemi
- Akslar bir yönde rakam (1, 2, 3…), diğer yönde harf (A, B, C…) ile adlandırılmalı ve tüm katlarda, kesitlerde ve görünüşlerde aynı olmalı.
- Aks arası ölçüler zincir ölçü olarak planın dış çevresinde verilmeli; toplam ölçü ile parça ölçülerin toplamı tutmalı.
- Aks çizgileri blok içine gömülmemeli, çizgi olarak MM-AKS katmanında durmalı.
- Bodrum ve çatı katında aks kaydırılıyorsa bu bilinçli bir karar olmalı ve not edilmeli; aksi hâlde düşey süreksizlik (B3) doğar.
- Eğik akslar varsa açısı ve başlangıç noktası ölçülendirilmeli.
5. Adım: Kotlar ve Kat Yükseklikleri
Mimari–statik uyumsuzluğunun bir numaralı sebebi kotlardır. Göndereceğiniz dosyaya aşağıdaki gibi tek bir kot tablosu ekleyin:
| Kat | Döşeme üst kotu | Kat yüksekliği | Not |
|---|---|---|---|
| Bodrum | -3.00 | 3.00 m | Toprak altı, istinat perdesi |
| Zemin kat | ±0.00 (= mutlak kot ___) | 3.20 m | Subasman +0.60 |
| 1. kat | +3.20 | 3.00 m | Islak hacimlerde -5 cm düşüklük |
| Çatı | +6.20 | — | Betonarme teras / ahşap çatı? |
- ±0.00 kotunun mutlak karşılığını yazın ve plankote ile ilişkisini gösterin.
- Döşeme düşüklüklerini (ıslak hacim, balkon, teras) plan üzerinde işaretleyin; statikte döşeme kademesi olarak modellenir.
- Kesit ve planlar aynı kotu göstermeli. Kesitte 3,10 m, kot tablosunda 3,00 m yazan bir proje, belediyede ilk bakışta geri döner.
- Asma tavan yüksekliği sınırlıysa kiriş sarkmasının istenmediği yerleri belirtin; statikçi bunu kiriş yüksekliği kararında dikkate alır.
6. Adım: Taşıyıcı Sistemi Etkileyen Mimari Kararlar
Aşağıdaki bilgiler planda görünmüyorsa mutlaka not olarak ekleyin. Her biri modeli doğrudan değiştirir:
- Konsollar ve çıkmalar: Balkon ve çıkma boyları, üzerindeki duvar/korkuluk tipi.
- Geniş açıklıklar: Kolonsuz geçilmesi istenen salon, dükkân veya otopark açıklıkları.
- Merdiven: Tipi (kirişli, plak, sahanlıklı), rıht/basamak ölçüleri, yangın merdiveni gerekip gerekmediği.
- Asansör: Kuyu iç ölçüleri, kuyu dibi derinliği, makine daireli mi makine dairesiz mi olduğu.
- Çatı: Betonarme teras, ahşap veya çelik çatı; çatı kaplamasının türü; güneş paneli (GES) düşünülüyor mu?
- Özel yükler: havuz, su deposu, jeneratör, çatı bahçesi, arşiv veya ağır ekipman odası.
- Cephe kaplaması: Doğal taş gibi ağır kaplamalar kenar kirişlere ciddi yük getirir; taş ev ve taş villa yazımızda bu farkı anlattık.
- Perde duvar tercihi: Perdelerin nereye konabileceğini baştan belirtmek, düzensizlikleri önler. Ayrıntılar için perde duvar nedir yazımıza bakın.
7. Adım: Gönderim Paketi
Sadece DWG göndermek yetmez. Statik proje için gereken paketin tamamı şudur:
| Belge | Neden gerekli? | Yoksa ne olur? |
|---|---|---|
| Mimari DWG (plan, kesit, görünüş, vaziyet) | Modelin altlığı | Proje başlamaz |
| Zemin etüdü raporu (PDF) | Zemin sınıfı, emniyet gerilmesi, temel önerisi | Deprem ve temel hesabı yapılamaz |
| İmar durumu | Kat adedi, yükseklik, çekme mesafeleri | Kat yüksekliği ve bodrum kararları belirsiz kalır |
| Plankote / aplikasyon krokisi | ±0.00 kotu ve arazi eğimi | Bodrum ve istinat perdeleri yanlış kurgulanır |
| Parsel koordinatı veya ada/parsel | AFAD deprem parametreleri | Deprem yükü yanlış alınır |
| Kısa not dosyası | Birim, kot tablosu, özel yükler, istekler | Her biri için ayrı telefon trafiği |
Klasör ve dosya adı önerisi: 01_MIMARI_DWG, 02_ZEMIN_ETUDU, 03_IMAR_DURUMU, 04_PLANKOTE, 05_NOTLAR. Dosya adında ada/parsel, disiplin ve revizyon olsun: 123-4_MIMARI_R02_2026-09-18.dwg. Büyük dosyaları WhatsApp dokümanı, Google Drive veya WeTransfer ile gönderebilirsiniz.
2027’den Sonra: Katman ve Dosya Standardı Zorunlu Hâle Geliyor
5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ile Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik, proje dosyalarının standart bir düzende hazırlanıp Bakanlığın e-PYS sistemi üzerinden teslim edilmesini öngörüyor. Dijital hazırlama kurallarının 1 Eylül 2027’de, elektronik teslimin 1 Eylül 2028’de yürürlüğe girmesi bekleniyor; kâğıda basılıp taranmış PDF’ler kabul edilmeyecek.
Taslak aşamasında paylaşılan eklerde katman adlarının disiplin kodu + eleman kodu + tanım mantığıyla kurulması (mimaride “MM-DUVA-BETON”, statikte “ST-BETO-KOLON” gibi) ve ölçülerde SI birim sistemi öngörülüyordu. Kesin kodlar Bakanlığın uygulama eklerinde netleşecek; ancak bugünden disiplin önekli, düzenli katmanla çalışan ofisler geçişte hiçbir şey kaybetmeyecek.
En Sık 10 DWG Hatası ve Çözümü
| Hata | Çözüm |
|---|---|
| Tüm çizim tek katmanda (0 katmanı) | Yukarıdaki katman düzenine taşıyın |
| Duvarlar blok veya hatch sınırı olarak çizilmiş | Duvarları çizgi/polyline olarak ayrı katmanda tutun |
| Kat planları farklı orijinde | Ortak referans noktasına taşıyın |
| Birim belirsiz | UNITS ayarı + dosya adında/notta birim |
| Kesit ile plan kotları farklı | Tek kot tablosundan güncelleyin |
| Akslar katlar arasında birkaç cm kayık | Aks katmanını tek dosyadan kopyalayın |
| Xref’ler gönderilmemiş | BIND veya ETRANSMIT |
| Proxy nesneler, açılmayan dosya | -EXPORTTOAUTOCAD, AUDIT, RECOVER |
| Son revizyon yerine eski dosya gönderilmiş | Dosya adında revizyon ve tarih |
| Özel yükler (havuz, depo, GES) çizilmemiş | Not dosyasında listeleyin |
Yazdırılabilir Kontrol Listesi
Dosya
☐ AUDIT ve PURGE yapıldı ☐ OVERKILL ile çift çizgiler silindi ☐ Xref’ler bağlandı veya paketlendi ☐ AutoCAD 2013 DWG/DXF olarak kaydedildi
Birim ve orijin
☐ Çizim birimi belirtildi ☐ Model uzayında 1:1 ☐ Tüm katlar ortak orijinde
Katman
☐ Aks ayrı katmanda ☐ Duvarlar malzemeye göre ayrıldı ☐ Döşeme boşlukları, merdiven, asansör ayrı ☐ Mobilya ve tarama ayrı
Aks ve kot
☐ Aks adları tüm katlarda aynı ☐ Aks ölçüleri tutarlı ☐ Kot tablosu hazır ☐ ±0.00’ın mutlak kotu yazıldı ☐ Döşeme düşüklükleri işaretlendi ☐ Kesit ve plan kotları aynı
Mimari kararlar
☐ Konsollar ve açıklıklar ☐ Merdiven ve asansör bilgileri ☐ Çatı tipi ☐ Özel yükler ☐ Cephe kaplaması
Paket
☐ Zemin etüdü ☐ İmar durumu ☐ Plankote ☐ Ada/parsel veya koordinat ☐ Not dosyası ☐ Dosya adında revizyon ve tarih
Türkiye’nin Her Yerinden: DWG’yi Gönderin, Statik Projeyi Biz Hazırlayalım
Mimarlık ofislerinin ve müteahhitlerin en çok zorlandığı konu, yoğun dönemde statik projenin mimariyi beklemesidir. Özkaya Mühendislik olarak Denizli merkezli çalışıyor, fason ve uzaktan statik projede Türkiye’nin her ilinden dosya kabul ediyoruz. Süreç şöyle işler:
- DWG + zemin etüdü + imar durumunu gönderin. WhatsApp dokümanı, Drive veya WeTransfer olur.
- Aynı gün ön kontrol: Bu listeye göre eksikleri, proje süresini ve bedeli iletelim.
- Modelleme ve hesap: TBDY 2018, TS 500 ve TS 498’e göre ideCAD/SAP2000 ile. Mimari uyumsuzluk gördüğümüzde modele girmeden önce size soruyoruz.
- Teslim: Hesap raporu, paftalar ve model dosyası. İsterseniz imzalı (müellifi biz), isterseniz teknik destek modeliyle.
İki çalışma modelinin farkını, sorumluluk ayrımını ve sık sorulan soruları fason statik proje sayfamızda anlattık. Proje bedelinin nasıl belirlendiğini görmek için İMO statik proje bedeli hesaplama ve mimari proje bedeli hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz. Statik projenin kapsamını merak ediyorsanız statik proje nedir, neleri kapsar yazımıza bakın.
Mimari DWG’niz hazır mı? Aynı gün fiyat ve süre alın.
DWG’yi, zemin etüdünü ve imar durumunu gönderin; dosyanızın statik projeye hazır olup olmadığını, eksikleri, teslim süresini ve bedeli aynı gün paylaşalım. İmzalı proje veya teknik destek, Türkiye’nin her ilinden.
WhatsApp’tan DWG gönderin +90 507 568 08 85 Fason statik proje
Dosyanızı hazırladıysanız fason proje hizmetimizden 24 saatte net fiyat alabilirsiniz. Süreci fason statik proje nasıl yaptırılır yazımızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Statik proje için mimari DWG nasıl hazırlanmalı?
Dosya AUDIT ve PURGE ile temizlenmeli, birim belirtilmeli, tüm katlar ortak orijinde olmalı, aks, duvar, döşeme boşluğu, merdiven ve asansör ayrı katmanlarda tutulmalı ve kotlar tek bir tabloda verilmelidir. Yanına zemin etüdü, imar durumu ve plankote eklenmelidir.
Statikçiye DWG hangi formatta gönderilmeli?
En az sorun çıkaran yol, dosyayı AutoCAD 2013 DWG formatında kaydetmektir. Karşı tarafın yazılımı okumakta zorlanırsa aynı sürümde DXF olarak da gönderilebilir. Dış referanslar BIND ile gömülmeli ya da ETRANSMIT ile paketlenmelidir.
Mimari proje santimetre mi metre mi çizilmeli?
Türkiye’de mimari projeler çoğunlukla santimetre ile çizilir; önemli olan birimin açıkça belirtilmesi ve UNITS ayarının çizim birimiyle aynı olmasıdır. Yeni dijital proje yönetmeliği SI birim sistemini esas aldığından metre ile çalışmaya geçiş gündeme gelebilir.
Statik proje için hangi belgeler gerekir?
Mimari DWG (plan, kesit, görünüş, vaziyet), zemin etüdü raporu, imar durumu, plankote veya aplikasyon krokisi, ada/parsel veya koordinat bilgisi ve birim, kot tablosu ile özel yükleri anlatan kısa bir not dosyası gerekir.
Kot tablosu neden bu kadar önemli?
Kat yükseklikleri kolon boylarını, deprem hesabını ve bina yükseklik sınıfını doğrudan etkiler. Mimari ve statik projede kotların farklı olması, belediyede ve yapı denetimde en sık görülen red sebeplerinden biridir.
Katman isimlendirmesi zorunlu mu?
Bugün idareler belirli bir katman adı zorunlu tutmuyor. Ancak 5 Ağustos 2026’da yayımlanan dijital proje yönetmelikleri, disiplin kodlu standart bir düzeni öngörüyor ve dijital hazırlama kurallarının 1 Eylül 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor.
DWG’yi gönderdikten sonra statik proje ne kadar sürer?
Mimari kesin ve zemin etüdü hazırsa tek katlı müstakil evde 3 ile 7 iş günü, villada 1 ile 2 hafta, 5 ile 8 katlı apartmanda 2 ile 4 hafta sürer. Temiz hazırlanmış bir DWG bu süreyi belirgin biçimde kısaltır.
Başka ilden statik proje yaptırabilir miyim?
Evet. Mimari DWG, zemin etüdü ve imar durumu dijital olarak gönderildiğinde statik proje uzaktan hazırlanabilir. Özkaya Mühendislik, fason statik projede imzalı veya teknik destek modeliyle Türkiye’nin her ilinden çalışmaktadır.
No responses yet